A+ A-

Ngũ Đại (Godai) trong văn hóa Nhật Bản

Khi du lịch quanh đất nước Nhật Bản, chúng ta sẽ rất hay bắt gặp những hình tượng văn hóa, như: tượng chó sư tử (狛犬 /komainu/) thường được đặt hai bên cổng lối vào các đền thờ đạo Shinto; các cổng torii sơn màu cam (鳥居 /torii/) , hay những tượng Phật trong nhiều cách thể hiện khác nhau.
Vân Thành Bách Hóa (vtbachhoa.com)
Ngũ Luân Tháp hay Gorintou là một đặc trưng của văn hóa tín ngưỡng Nhật Bản
Các tháp Ngũ Luân (五輪塔 /gorintou/) cũng nằm trong số những hình tượng phổ biến trong văn hóa tín ngưỡng của người Nhật.
Về nguồn gốc, Gorintou là biểu tượng thuộc về  Mật giáo (密教 /mikkyō/) Phật Tông Nhật Bản.
Gonrintou được chuyển thể từ khái niệm godai sang dạng hình tượng có thực thể. Cụm từ godai được ghép từ hai chữ Kanji, là: go (五 /ngũ/: năm, số năm) & dai (代 /đại/). Đây là một khái niệm gần giống với Ngũ Hành (Kim Thủy Mộc Hỏa Thổ). Dựa trên nền tảng triết học đến từ Ấn Độ thông qua Trung Quốc cổ đại, các học giả Nhật Bản xưa cho rằng vũ trụ được hợp thành từ năm (05) yếu tố nền tảng (godai - ngũ đại), là: Đất - Nước - Lửa - Gió & Hư không.

Vân Thành Bách Hóa (vtbachhoa.com)
Nếu để ý du khách đến Nhật sẽ thấy các Gorintou cũng xuất hiện phổ biến không kém những biểu tượng đặc trưng khác của Nhật Bản
Vân Thành Bách Hóa (vtbachhoa.com)
5 Yếu hình thành nền tảng vũ trụ theo quan điểm Godai (Ngũ Đại)
Các tháp Ngũ Luân được hình thành bằng cách xếp chồng 5 khối hình học khác nhau lên nhau theo 1 thứ tự nhất định: khối lập nằm dưới cùng, tiếp theo là khối cầu, khối kim tự tháp, khối bán nguyệt & nằm trên cùng là khối có dạng như bông hoa sen.
  1. Đất (地 /chi/) được biểu diễn bởi khối lập phương nằm dưới cùng, đây cũng là yếu tố nền tảng để hình thành nên các yếu tố còn lại. Đất hàm chứa tính chất: cứng rắn, bất động & vô cảm;
  2. Nước (水 /sui/) ngoài cách biểu diễn bằng khối hình cầu, thì khối hình tròn cũng có thể được dùng để  đạt yếu tố "nước". Trên một chồng Gorintou, như đã đề cập phần trước, thì khối hình cầu được đặt ngay trên khối lập phương, tức "nước" sẽ nằm trên "đất". Nếu "đất" là "cứng rắn, bất động", thì "nước" là "vô định hình, luôn chuyển dịch & nhẹ nhàng". 
  3. Lửa (火 /ka/) đại diện cho đặc tính "chuyển động hướng thượng, linh hoạt & hủy diệt" chính là khối có dạng kim tự tháp nằm ngay trên khối cầu (yếu tố Nước)
  4. Gió (風 /fu/) là yếu tố chúng ta không thể cảm nhận được khi bản thân nó không kết nối với ít nhất một trong bốn yếu tố còn lại trong Ngũ Đại (godai). Yếu tố gió đại diện cho đặc tính "tốc độ, tự do & sáng tạo" và nó được biểu diễn bằng khối hình bán nguyệt trên gorintou.
  5. Hư không (空 /ku/) yếu tố được biểu diễn bởi khối có hình hoa sen nằm trên cùng. Cũng có thể coi đây là yếu tố có đặc tính ngược với yếu tố "đất", vì nó thể hiện "không gian, sự trống rỗng, sự không có gì cả". Đồng thời, yếu tố Hư không  cũng hàm ý về các đặc tính thuộc phần "tâm hồn" của con người, về những "nhận thức nằm trên tầm suy nghĩ, lý luận thông thường".

Vân Thành Bách Hóa (vtbachhoa.com)
Một Gorintou mini do nghệ nhân chế tác
Như vậy chúng ta có thể thấy trong hình tượng của Ngũ Luân tháp tưởng chừng rất mộc mạc, đơn giản lại ẩn chứa những triết lý và hàm nghĩa sâu sắc trong nhân sinh quan của người Nhật Bản. Mỗi yếu tố được cho là đại diện cho một xu hướng nhất định trong vũ trụ, bao gồm cả những phần liên quan đến vật chất, tinh thần & nhân cách con người. Cùng với nhau, lý thuyết về Ngũ Đại giải thích về bản chất của sự vật, hành động, xã hội và của con người.

Bài viết được dịch & biên tập bởi Vân Thành Bách Hóa (vtbachhoa.com) 

Ngũ Hành (Godai) trong văn hóa Nhật Bản